Dans Kurslari

Halk Oyunlari Kursu

Folklor kelimesi (Folk-Lore = Halkbilimi) ilk kez 1846’da William Johnes Thomas kullanmistir. Folklor: ” Halkin gelenege bagli maddi ve manevi kültürünü kendine özgü metotlarla derleyen, arastiran, siniflandiran, çözümleyen ve halk kültürü üzerinde degerlendirmeler yapan bir bilimdir.”



Bir davranisin folklor olabilmesi için su özellikler gereklidir;

  • Anonim degere sahip olmalidir.
  • Kusaktan kusaga sözlü aktarilmalidir.
  • Kendi kendine ögrenilir olmalidir.
  • Zaman derinligine sahip olmalidir.
  • Mekan yayginligina sahip olmalidir.
  • Gerçek hayata ait olabilmelidir.

Toplumsal konusma dilinde ne yazik ki halk oyunlari ve folklor ayni anlamda kullanilmaktadir. Oysa ki, bu yanlis bir tabirdir. Halk oyunlari, folklorun içinde yer alan halk mimarisi, halk tiyatrosu, halk müzigi gibi folklorun kültürel bir ögesidir.

Müzikli veya müziksiz belli bir ritme dayali, bedensel olarak ortaya konan forma “oyun” denir. Halk oyunlari ise bir ulusun duygu ve düsüncelerine dayali, hareketin, ritmin, müzigin ve kostümün bütünlesmesidir. Halk oyunlari dügünlerde, dini ve millî bayramlarda, yaylaya çikis ve iniste vb. yerlerde oynanmaktadir.


HALK OYUNLARI TARIHÇESI

Dans insanin varolusu ile baslar. Ilk zamanlar dansin amaçlari inanç, egitim ve eglencedir. Tarihte ilk Türk uygarlarindan Samanlarin, Hunlarin ve Oguzlarin günümüze uzanan belgelerinde yaptiklari törenlerde en önemli bölümü halk oyunlarinin olusturdugu bilinmektedir.

Türkler, Orta Asya’dan getirdikleri kültürlerini Frigya, Ion, Bizans kültür birikimleri üzerine Selçuklu ve Osmanli kültürlerini de ekleyerek gelistirdiler. Bunun sonucunda ortaya çikan, paha biçilmez halk oyunlarimiz nesilden nesile aktarilarak günümüze kadar gelmistir.

Türkler danslarda kiliçkalkan, hayvan postu, zil gibi araçlar kullanmaktaydi. Günümüz halk oyunlarinda da eski danslarin izine rastlanmaktadir.

Folklor (Halk bilimi) alaninda çalismalara ilk olarak Istanbul Belediye Konservatuari 1926 yilinda baslamistir. 1929 yilinda halk müzigi ve halk oyunlari derlemeleri yapilmis ve Türkiye’de ilk kez halk oyunlarinin filmle tespiti gerçeklesmistir.

1935 yilinda Mustafa Kemal Atatürk’ün talimati ve himayesinde birinci uluslararasi halk oyunlari festivali düzenlenmistir. Beylerbeyi Sarayi’nda düzenlenen festivale Arnavutluk, Bulgaristan, Romanya ve Yunanistan halk oyunlari ekipleri de katilmistir.

Ülkemizin ilk yurt disi gösterileri 1949-1950 yillarinda Muzaffer Sarisözen yöneticiliginde Italya ve Ispanya’da gerçeklestirilmistir.

1966 yilinda Milli Folklor Enstitüsü, 1975 yil inda Kültür Bakanlig Devlet Halk Danslari kurulmustur. 1984 yilinda Istanbul Teknik Üniversitesinde, 1988 de Gaziantep Üniversitesinde, 1989’da Ege Üniversitesinde, 2001’de Sakarya Üniversitesinde Türk Müzigi Devlet Konservatuari Türk Halk Oyunlari Bölümü kurulmustur.

Halk oyunlarimizi seyrederken, yurdumuzun degisik yörelerinde yasayan insanlarin örf, adet ve geleneklerini, karekterlerini, duygu ve düsüncelerini, inanislarini ifade ettigini, tabiat ve diger canlilarla yaptiklari mücadeleyi anlatan özellikler tasidigini görürüz. Her sanat dalinda oldugu gibi halk oyunlarimiz da insani anlatir. Bu nedenle oyunlarimizin altinda, kaynagi çok eskiye dayanan, bugün unutulmaya yüz tutmus derin bir mananin gizlendigi hissedilir.